Waarom je blijft hangen in ‘de verkeerde’ baan?

Meer én meer mensen op de arbeidsmarkt – en bovenal kenniswerkers – zullen zichzelf dienen te leiden. Zij zullen zich dienen te plaatsen (op de arbeidsmarkt) waar zij de grootste toegevoegde waarde hebben; zij zullen zichzelf dienen aan te leren hoe zichzelf te ontwikkelen. Hoe jong en actief te blijven tijdens een loopbaan van meer dan 50 jaar. Zij zullen dienen te leren wanneer en hoe te veranderen datgene wat zij doen[1]’’ Peter F. Drucker

Een (aanzienlijk) deel van de Nederlandse professional blijft (te) lang werken op een ‘verkeerde plek’.  Denk aan de huidige massa reorganisaties en dat Effectory heeft gemeten dat 34% van de bevolking bevlogen is.

Het doet me denken aan de analogie van een kreeft koken. Deze wordt levend gekookt in water en komt in actie wanneer de hitte onverdraagzaam wordt. Voor de kreeft is dan het moment aangebroken. Wanneer de pijn zo groot is om in actie te komen – en weer de eigen loopbaankoers te volgen. Het voorbeeld is wat radicaal maar geeft vaak aan dat er meer uit eigen ambitie gehandeld kan worden. En, zelf loopbaankoers bepaald kan worden.

 

Waarom kiezen mensen niet voor hun eigen loopbaankoers?

 

Zekerheid

Het inkomen en de oude vertrouwde omgeving hebben een aantrekkingskracht. Iemand weet wat hij verdient, is vertrouwd met collega’s, werkwijzen en de cultuur. Het is ‘gemakkelijk’ om elke dag naar de vertrouwde omgeving te gaan. Dit achterlaten wordt gezien als een risico. Je weet wat je hebt maar niet wat je ervoor terugkrijgt. Onbewust wordt gedacht dat verandering gelijk staat aan verslechtering.

Verdoving in hedonisme

Als de voldoening uit een baan afneemt wordt er onvoldoende aanspraak gemaakt op onze creativiteit. Het werk wordt mechanisch. ‘The thrill is gone’. De zoektocht naar vervulling wordt dan gezocht in afleiding buiten het werk: uiteten gaan, reizen plannen en leuke workshops volgen. De voldoening wordt gehaald buiten werk.

Gouden handboeien

Gouden handboeien is een salaris en voorwaarden die moeilijk bij een andere werkgevers te verdienen zijn. Dikwijls heeft iemand zijn levensstijl daarop aangepast en mogelijk een gezin te onderhouden. Er spelen dan 2 factoren een rol: mentale handicap: iemand wil niet genoegen nemen met minder salaris. Er zijn ook praktische belemmeringen: als hypotheek en de levensstijl van een gezin afgestemd is op salaris zal de verandering voor iedereen een periode van ‘zuiniger’ aandoen betekenen. Het doet me denken aan een beurshandelaar die een paar ton per jaar verdiende en na 12 jaar uiteindelijk toch de knoop doorhakte om zijn villa in de goudkust te verkopen en verhuisde naar een gewoon huis. Dit om toch zijn droom te realiseren: een agentuur voor fabrikanten uit Azië.

Opgeslokt door de drijfveren van het ego

Ieder mens heeft een (onbewust) emotioneel patroon. Dit gevoel zorgt ervoor dat we iets nastreven wat onbewust belangrijk is. Een voorbeeld is een enneagram type 3 die in zijn/haar streven blijft vasthouden aan een succesvol imago – een volgende baankeuze dient daarbij aan te sluiten. Imago en de buitenwereld zijn leidend.

Gebrek aan perspectief

Iemand van Generatie Z (achter in de 20) vertelde laatst dat zijn generatie was opgegroeid met het volgen van je passie. Na het afstuderen was het volgen van passie het devies. Terwijl er legio mensen zijn opgebrand van het volgen van een passie. Maar, ook legio mensen waar alle fut uit is doordat ze rationeel gehandeld hebben.

Het kost (veel) energie om vanuit een helder perspectief een keuze te maken. Wat leidt tot succes en voldoening? Hoe belangrijk is geld, status, woonwerkafstand, zingeving? Hoe vertaal je al deze criteria naar een loopbaan?

We kunnen deze discussie voeren doordat we in een luxepositie zitten. In Afrika gaat voor een groot gedeelte van de bevolking over overleven. In Nederland gaat het over voldoening en zelfontplooiing.

 

 

[1] Peter F. Drucker, Managing oneself

Van impasse naar leider in een andere functie

Het raakte me: hij was universitair geschoold, sprak 4 talen en werkte als administratief medewerker. Blijven ‘hangen’ na afstuderen zei hij. Nu was hij 33. We dronken een kopje koffie. Je zag zijn enthousiasme en overtuigingskracht, zolang het maar niet over zijn werk ging.

 

Hij vertelde dat hij ‘wat’ anders wilde. Ik zag zijn frustratie: hoeveel van zijn talent en interesse werd nu benut? Hij verkocht een ‘klein’ beetje van zijn talenten. Ik begon in gedachte te puzzelen: in welke functie/context zou hij een leider worden – en weer andere inspireren? Maar, zou hij zelf uit de impasse komen?

 

Iemand zei ooit; een gevangene kan zichzelf niet bevrijden. Onze huidige situatie is een optelsom van vorige keuzes. Soms blijven (te) lang ronddobberen. Een helder perspectief kan overzicht bieden – en de ‘persoonlijke patstelling’ doorbreken.

 

Ik geloof dat ieder mens unieke talenten en interesses heeft en dat voldoening en succes komt door deze in dienst te zetten van de behoeftes en uitdagingen van de wereld. De wereld is een ‘macrosoep’ van behoeftes van mensen, organisaties en de maatschappij – er is behoefte aan schilders, leraren, data scientists, goede managers et cetera.

 

De Japanners geloven hier ook in. Zij noemen dit: ‘ikigai’. Letterlijk betekent dat:’ de reden dat ik opsta elke ochtend’. Volgens vereist het vinden ervan een diep en (dikwijls) langdurig proces in de zoektocht naar jezelf. En, dat deze zoektocht essentieel is omdat het voldoening en betekenis aan je leven geeft. De filosofie bestaat uit 4 overlappende cirkels:

 

  • Waar ben je goed in?
  • Wat vind je leuk om te doen?
  • Waar heeft de wereldbehoefte aan?
  • Waar kun je voor betaald krijgen?

 

Het model is eenvoudig maar niet gemakkelijk. Je hebt namelijk een haarscherp zelfinzicht nodig en ook een realistisch (en ambitieus) beeld nodig van mogelijkheden op de arbeidsmarkt. Er zijn talloze combinaties mogelijk zolang je ze alle 4 maar combineert. Net als met vuur, voor een volledig ontbranding heb je alle elementen nodig.

 

Steve Jobs verwoordde het scherp: ‘’if you are working on something exciting that you really care about, you don’t have to be pushed. The vision pulls you.’’ In dit artikel licht ik een tipje van de sluier op om alle 4 de stappen te doorlopen zodat je een nieuwe visie kunt formuleren.

 

Ikigai – onze raison d’être

 

  1. Ontdek je sterke punten

Er zijn een aantal mogelijkheden om je sterke punten te achterhalen. Ik zal er hier een aantal noemen – in toenemende mate van moeilijkheid:

  • Vraag aan een vriend wat kenmerkend voor jou is? (Je hebt hier wel te maken met heel veel subjectiviteit)
  • Sta zelf eens stil wat doe je eigenlijk van nature gedurende dag?
  • Download een lijst van talenten op internet of gebruik De Strengthfinder
  • Doe een Enneagram test (kan bij 9 Ways), ontdek je type en observeer hoe je meest natuurlijke talenten werken in elke context.
  • Ontdek tegelijkertijd wat je zwakkere kanten zijn om je sterkte gebied te verscherpen.

 

  1. Wat vind je interessant?

  • Welke taken zou je het liefst doen gedurende dag?
  • Welke onderwerpen houd jij je van nature mee bezig?
  • Welke beroepen passen daarbij?
  • Welke sectoren, branches en organisaties vind je interessant?

 

  1. Waar liggen de behoefte van de wereld?

  • Welke algemene behoeften zijn er (aan vakmanschap en dienstverlening)?
  • Welke nieuwe beroepen zijn er ontstaan?
  • Wat zijn krapte en schaarste sectoren/beroepen?

 

  1. Waar krijg je betaalt voor?

  • Wil je deze behoefte direct aanbieden als ondernemer?
  • Wat betaalt de wereld voor bepaalde diensten?
  • Wat zijn de lonen van hoogopgeleide (hbo/wo) professionals in Nederland?
  • Wat zijn de verschillende lonen per specifiek beroep en sector?
  • Hoeveel (ongeschreven) uren is de norm om te werken?

 

Puzzelen om je ikigai te vinden sterkt vaak je wilskracht en kanaliseert in eerste instantie je energie om een missie te formuleren.

Zet em op.

Mocht je er hulp bij willen een paar keer per jaar geeft 9 Ways de workshop: http://9ways.nl/loopbaankoers-bepalen/